Η Έφη Λατσούδη είναι ακτιβίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα, κινηματογραφίστρια και συνεπιμελήτρια της διαδικτυακής έκθεσης Σκάλα: Ένα παγκόσμιο χωριό. Μετακόμισε στη Λέσβο το 2001 και συμμετέχει σε περιβαλλοντικές, κοινωνικές και καλλιτεχνικές ακτιβιστικές ομάδες. Από το 2005 συμμετέχει ενεργά σε ομάδες για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αλληλεγγύη στους πρόσφυγες, πρωτοστατώντας σε μετασχηματιστικές ανθρωπιστικές προσπάθειες που αντικατοπτρίζουν τα βασικά θέματα του έργου της, όπως την ανθεκτικότητα και την αλληλεγγύη. Το 2012 συνίδρυσε μαζί με μεγάλο αριθμό τοπικών ακτιβιστών το Pikpa Camp, ένα καταφύγιο για ευάλωτους πρόσφυγες, που προσφέρει ασφάλεια και αξιοπρέπεια σε περιόδους κρίσης. Πέρα από τα παραπάνω, η Έφη συμμετείχε στο δύσκολο και ευαίσθητο ζήτημα της διασφάλισης αξιοπρεπούς ταφής για όσους έχασαν τη ζωή τους στη θάλασσα, απόδειξη της ακλόνητης δέσμευσής της στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Οι ασταμάτητες προσπάθειές της, που διαμορφώθηκαν και από την ιστορία εκτοπισμού της δικής οικογένειάς, της χάρισαν το 2016 το διάσημο βραβείο του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες Νάνσεν.

Η Έφη φέρνει στην έκθεση Σκάλα: Ένα παγκόσμιο χωριό έναν συνδυασμό ακτιβισμού και αφήγησης ιστοριών. Με πτυχίο φιλοσοφίας, παιδαγωγικής και ψυχολογίας από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και μεταπτυχιακές σπουδές στο «Κείμενο και Εικόνα» στο Πανεπιστήμιο Diderot του Παρισιού, έχει καλλιεργήσει μια βαθιά κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι αφηγήσεις διαμορφώνουν τις αντιλήψεις. Ως κινηματογραφίστρια, έχει γράψει σενάρια και έχει σκηνοθετήσει ταινίες μικρού μήκους και ντοκιμαντέρ, συνδυάζοντας το καλλιτεχνικό της όραμα με τη δέσμευσή της για υπεράσπιση, ώστε να ρίξει φως στις ανθρώπινες ιστορίες πίσω από τη μετανάστευση.

Για το έργο αυτό, η Έφη έπαιξε σημαντικό ρόλο ως επιμελήτρια, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη των αφηγήσεων και των κειμενικών στοιχείων του. Μέσω της οργάνωσης Lesvos Solidarity, διατήρησε στενούς δεσμούς με την τοπική κοινότητα, διασφαλίζοντας ότι οι φωνές της αντιπροσωπεύονται αυθεντικά. Διευκόλυνε επίσης την πρόσβαση σε αρχειακό υλικό από τη δομή αλληλεγγύης ΠΛΑΤΑΝΟΣ, παρέχοντας ιστορικό βάθος, και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην παροχή της απαραίτητης οικονομικής στήριξης για την υλοποίηση του έργου.

Η συμμετοχή της Έφης στην έκθεση αντανακλά τη δια βίου αφοσίωσή της στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κοινοτήτων και στη διερεύνηση κοινών ανθρώπινων εμπειριών σε περιόδους κρίσης. Η συμβολή της ήταν καθοριστική για να γίνει αυτό το έργο μια ισχυρή εξερεύνηση της αλληλεγγύης, του μετασχηματισμού και του βαθύτατου αντίκτυπου της αντίδρασης ενός μικρού χωριού στις παγκόσμιες προκλήσεις.

Ο Κωνσταντίνος Διαμαντής είναι οπτικός ανθρωπολόγος και σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ, το έργο του οποίου διερευνά τη δυναμική της κοινότητας και τις πολιτιστικές εμπειρίες, με έμφαση στην κοινωνική αλλαγή και τα ανθρωπιστικά ζητήματα. Με καταγωγή από τη Λέσβο, ασχολείται με τη διερεύνηση της ιστορίας της μετανάστευσης και του εκτοπισμού του νησιού, γεγονός που διαμορφώνει την προσέγγισή του για την αποτύπωση των εμπειριών της Σκάλας Σκαμιάς κατά τη διάρκεια των σύγχρονων μαζικών προσφυγικών κινήσεων προς την Ευρώπη. Ξεκινώντας την επιτόπια έρευνα το 2015, ο Κωνσταντίνος επέστρεφε συχνά για επτά συνεχόμενα έτη στην Σκάλα Σκαμιάς, καλλιεργώντας βαθιά εμπιστοσύνη με την τοπική κοινότητα και καταγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο οι κάτοικοι προσαρμόστηκαν στα κύματα των προσφύγων που έφταναν στις ακτές τους.

Η έρευνα του Κωνσταντίνου ακολουθεί μια προσέγγιση χωρίς αποκλεισμούς, προσκαλώντας ντόπιους, εργαζόμενους σε ανθρωπιστικές οργανώσεις και εθελοντές να συμμετάσχουν στην καταγραφή της εξελισσόμενης ζωής τους. Αυτή η προσέγγιση αναδεικνύει την ανθεκτικότητα και τις προκλήσεις του χωριού, καταγράφοντας προφορικές ιστορίες και αποχρώσεις προσωπικών ιστοριών που αντανακλούν τις διαρκείς επιπτώσεις της προσφυγικής κατάστασης στην τοπική ταυτότητα και τις σχέσεις της κοινότητας.

Εκτός από το ακαδημαϊκό του έργο, ο Κωνσταντίνος ίδρυσε το FIJI, ένα γραφείο αφηγήσεων εμπνευσμένο από την ανθρωπολογία, που συνεργάζεται με διάφορες κοινότητες και φορείς αναδεικνύοντας πτυχές του κόσμου που συχνά δεν είναι ορατές. Η πρωτοβουλία αυτή αντανακλά τη δέσμευσή του για τη δημιουργία ουσιαστικών, ανθρωποκεντρικών αφηγήσεων που τιμούν τη συμβολή των μικρών κοινοτήτων που αντιμετωπίζουν παγκόσμιες προκλήσεις. Το έργο του για τη Σκάλα Σκαμιάς λειτουργεί τόσο ως φόρος τιμής στην αλληλεγγύη του χωριού όσο και ως ένα πλούσιο, καθηλωτικό αρχείο του τρόπου με τον οποίο μια στενά συνδεδεμένη κοινότητα ανταποκρίθηκε σε μια σημαντική ιστορική στιγμή. Αυτή η οπτικοακουστική έκθεση σηματοδοτεί το ντεμπούτο του ως σκηνοθέτης και επιμελητής, παρουσιάζοντας την εξερεύνηση αυτών των ισχυρών αφηγήσεων.

LESOL — Αλληλεγγύη Λέσβου
Αγιορειτου Πανσελήνου 1
Μυτιλήνη 811 00

This project has been funded with support from the European Commission. This publication reflects the views only of the author, and the Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the information contained therein.